Patiënten verhalen

De Taakgroep is op zoek naar verhalen uit de praktijk. Geef ze door via opiaten@ivm.nl! Wie weet delen wij uw verhaal binnenkort op de site.

Door de ervaringen van mijn vader weet ik hoe verslavend zware pijnstillers zijn

De vader van Natascha was jarenlang verslaafd aan een zware pijnstiller. Dat had invloed op haar eigen medicijngebruik; ze werd een voorvechter voor bewust omgaan met pijnstillers. Toen ze zelf na een val met een zwaar gehavend gezicht in het ziekenhuis belandde, weigerde ze de diclofenac die de ambulancemedewerkers voorstelden. Vanwege het feit dat ze geen pijn had en gezien de ervaringen met haar vader.

“Enkele dagen later werd ik geopereerd om de schade aan mijn gezicht te herstellen. Voor de operatie vertelde de anesthesist dat ik na de operatie Oxynorm zou krijgen. Ik weigerde opnieuw. De anesthesist leek enigszins geïrriteerd en zei: “Oké, als u na de operatie alsnog behoefte heeft aan pijnstilling kan dat alsnog.”

Geen morfine

Na de operatie wilde men mij een aantal keren pijnstillers met morfine geven zonder dat gevraagd was of ik pijn had. Op een gegeven moment heeft een verpleegkundige op mijn ziekenhuisbed een grote sticker geplakt met de tekst ‘geen morfine’ erop. Ik vind het ongelooflijk hoe makkelijk sterke en verslavende pijnstillers voorgeschreven worden zonder dat dit nodig is. In de media is er gelukkig steeds meer aandacht voor de negatieve aspecten van het gebruik van sterke pijnstillers. Maar mensen onderschatten de dramatische gevolgen ervan.

Ook enorme kosten

Mijn vaders oxycodongebruik heeft bijvoorbeeld enorme zorgkosten met zich meegebracht. Voor de medicijnen zelf maar ook voor ontelbare bezoeken van aan huisarts en de huisartsenpost, ambulanceritten, opnames in het ziekenhuis en onderzoeken. De thuiszorg en de opname in een ggz-instelling moeten daar nog bij opgeteld worden. Maar vooral het feit dat mijn vader nog dagelijks te maken heeft met de gevolgen van zijn verslaving aan zware pijnstillers is schrijnend. Had ik toen maar geweten wat ik nu weet. Daardoor kan ik nu heel terughoudend zijn met het gebruik van verslavende pijnstillers”.

Natascha is niet de echte naam van de vrouw die dit heeft meegemaakt.

 

Zware pijnstiller ruïneert oude dag

Het lukte de vader van Christine maar niet om van zijn pijnstillerverslaving af te komen. Eerst vocht zij voor de erkenning van zijn probleem en uiteindelijk lukte het hem, met veel moeite, om ervan af te komen.

“Mijn vader kreeg op zijn 75e oxycodon voor een slijmbeursontsteking. Na een emotionele periode vanwege privéperikelen én hevige pijn aan de schouders was de pijnstiller voor mijn vader een welkome verdoving. Naar later bleek niet alleen lichamelijk maar ook mentaal. Ook toen de ontsteking al lang voorbij was bleef de huisarts nog jarenlang oxycodon voorschrijven; op een gegeven moment gebruikte hij vijf tot zes pillen per dag.

Drugsdealer

In de loop van de tijd ging mijn vader zich ook onrustig, depressief en eenzaam voelen. Ook kreeg hij last van paniekaanvallen. Daarnaast waren er lichamelijke klachten, onder andere door artrose. Hij vond dat hij écht niet zonder de pijnstiller kon. Zijn nieuwe huisarts, die de inmiddels gepensioneerde huisarts verving, zag het probleem. Hij zei letterlijk dat hij niet langer mijn vaders drugsdealer wilde zijn en probeerde de dosis af te bouwen. Voor mijn inmiddels 80-jarige vader was het echter onhaalbaar om thuis op eigen houtje af te bouwen. Hij werd steeds ongelukkiger; ik hoopte dat een verhuizing naar een seniorenwoning de situatie zou verbeteren. Misschien dat hij, met meer gelijkgestemden om zich heen, lekkerder in zijn vel ging zitten en minder behoefte aan de pijnstillers zou krijgen. Maar dat gebeurde helaas niet.

Medicijnen in de kluis

De huisarts probeerde de paniekaanvallen onder controle te krijgen door steeds meer rustgevende middelen voor te schrijven, zoals oxazepam, lorazepam en antidepressiva. Mijn vader werd meer en meer gedrogeerd, lag overdag als een zombie op de bank en bleef ‘s nachts wakker. ‘s Morgens om 6 uur zat hij trillend op zijn balkon en hij bonsde om 8 uur overstuur op de deur van het kantoor van de thuishulp (toevallig naast zijn woning). Inmiddels lagen zijn pillen in een kluis waar alleen de zorgverleners bij konden kon.

De situatie liep uit de hand. De thuiszorg belde om de haverklap de ambulance omdat zij niet wisten wat ze met zijn paniekaanvallen aan moesten. Mijn vader riep dan dat hij geen lucht kon krijgen of het aan zijn hart had. Ontelbare keren werd mijn vader uit voorzorg naar het ziekenhuis gebracht, volledig nagekeken en weer naar huis gestuurd omdat men niets kon vinden. Vaak dezelfde dag maar soms ook na enkele dagen opname als opnieuw allerlei testen waren gedaan.

Erkenning

De huisarts adviseerde opname in het verpleeghuis. De medewerker die het dossier beoordeelde gaf geen indicatie af; hij zag haarscherp dat er sprake was van een verslavingsprobleem waar aan gewerkt moest worden, ook al was mijn vader op leeftijd. Gek genoeg  was ik enorm opgelucht; dit voelde als erkenning. De huisarts had inmiddels ook de geestelijke gezondheidszorg ingeschakeld en werd mijn inmiddels 82-jarige vader opgenomen in een ggz-instelling om af te afkicken.

Dat was ingrijpend en ging gepaard met hevig trillen, pijn in het hele lichaam, heftige emoties en depressief gedrag. Mijn vroeger altijd positieve en sterke vader die alles aan kon, was een hoopje ellende en zei dat hij dit alleen doorstond voor mij, zijn enige dochter. Anders hoefde het voor hem niet meer. Mijn vader is tijdens een opname van zes weken lichamelijk van oxycodon afgekickt, thuis kreeg hij na een maand een terugval en is daarna nog een periode van acht weken opgenomen geweest.

Mentaal gebroken

Mijn nu 85-jarige vader draagt dagelijks de zware gevolgen van jarenlang overmatig gebruik van de zware pijnstiller. Hij heeft nog steeds last van spanningen, is mentaal gebroken en heeft geen veerkracht meer om iets te ondernemen en ergens van te genieten. Een schril contrast met de voor het gebruik  positieve, actieve en sterke man. Ik kan gerust zeggen dat het jarenlange gebruik van het zwaar verslavende oxycodon mijn vader zijn oude dag hebben ontnomen.“

Christine is niet de echte naam van de dochter die dit met haar vader heeft

 

Arts toch afgekickt na drie jaar verslaving

Taco is de partner van een aan oxycodon verslaafde vrouw en vertelt zijn verhaal. “Melanie heeft drie jaar lang enorme hoeveelheden oxycodon gebruikt en is na een opname in een verslavingskliniek nu acht maanden clean. Na een heup- en een voetoperatie kreeg ze oxycodon mee vanuit het ziekenhuis en binnen vier weken was ze lichamelijk en geestelijk verslaafd. Ze had steeds meer nodig om de pijn te onderdrukken, zei ze.

Op allerlei manieren aan opiaten komen

De huisarts schreef eindeloos herhaalrecepten uit,  vragen te stellen of begeleiden bij afbouwen. Maar omdat ze zelf arts is, kon ze makkelijk aan extra opiaten komen. Mijn vrouw had daar allerlei tactieken voor. Zo nam ze de medicijnen mee van haar werk in verpleeghuis en hospice. Medicijnkasten zijn niet altijd goed afgesloten en opiaten van overledenen die retour apotheek moeten, zijn vaak gemakkelijk mee te nemen. Uiteindelijk is dit door haar werkgever ontdekt en is ze ontslagen. Ook is er een melding gedaan bij de inspectie.

Verder schreef ze zelf recepten onder haar meisjesnaam. Die waren zogenaamd voor mij als patiënt. Daarmee ging ze niet naar onze eigen apotheek, want daar was ze bekend, maar naar een dienstapotheek of een apotheek in andere plaats. Daar kreeg ze, met een papieren recept, meerdere keren oxycodon mee, zonder probleem. Ik vind dat dit alleen zou moeten kunnen via elektronisch voorgeschreven. Ik ben hier achter gekomen en heb alle apotheken in de regio gewaarschuwd. Ook dit is gemeld bij de inspectie.”

Illegaal circuit

Melanie moest toen weer op zoek naar andere routes en kocht uiteindelijk ook regelmatig oxycodon via de illegale handel. Hoe hoger de dosis, hoe duurder de pillen, soms wel €80 per doosje. “Hier kwam ik achter toen ze in korte tijd voor honderden euro's contant geld opgenomen had. De aankoop blijkt heel makkelijk te gaan. Het is in maximaal een half uurtje geregeld op internet. Beetje googelen en zoeken op websites als marktplaats.nl en tweedehands.nl. Het spul wordt zelfs naar je huis opgestuurd als je vooraf betaalt, of via WhatsApp wordt een locatie afgesproken waar de opiaten gekocht worden van dealers. Ik ben haar een keer in de auto gevolgd naar een afspraak op een parkeerplaats bij een NS station. Toen de dealer met zijn rugzak vol pillen uit de trein stapte en naast haar auto stond ben ik er op af gerend en heb hem weggejaagd, door te dreigen de politie te bellen. In totaal heeft ze voor ongeveer € 5.000 aan illegale oxycodon gekocht.

Lang hulp geweigerd

Ik kon altijd merken als ze weer geslikt had. Ze was dan helemaal versuft en niet aanspreekbaar. Vaak viel ze tijdens het avondeten in slaap, terwijl ze de vork naar haar mond bracht. Onze twee  puberkinderen hebben dit allemaal zien gebeuren. Ik heb weleens 112 gebeld omdat ik bang was voor een overdosis. Ze stuurden een ambulance, maar op moment dat die er was, was ze weer een beetje aanspreekbaar en weigerde ze mee te gaan voor onderzoek naar het ziekenhuis. Maar uiteindelijk is ze dus afgekickt. Daar was wel een opname in een kliniek voor nodig”, aldus Taco.

Taco en Melanie zijn niet de echte namen van de mensen die dit hebben meegemaakt.